Φιλόθεος Αθηναΐδης Β

Α) Προς την Ινδία

Ο Φιλόθεος Αθηναΐδης, ακολούθησε το δρόμο της καρδιάς του. Ενώ στην αρχή βρέθηκε σε αδιέξοδο, ο Θεός του τα έφερε κατά την καρδίαν του. Γνώρισε τον π. Νεκτάριο, ο οποίος αποσταλείς από το Πατριαρχείο θα πήγαινε στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Καλκούτας Ινδιών και δέχτηκε να τον ακολουθήσει, έχοντας πάντα τον πόθο να διδάξει το ευαγγέλιο σε ανθρώπους που δεν το είχαν ακούσει ποτέ ξανά. Η συνέχεια όμως είναι τόσο εντυπωσιακή και θαυμαστή, που μπορεί να χαρακτηριστεί ως και απίστευτη. Είναι όμως αλήθεια!

Β) Στο νησί των ανθρωποφάγων

Στο δρόμο λοιπόν προς την Ινδία, ταξιδεύοντας με πλοίο, και ενώ έπλεαν στον Ινδικό Ωκεανό, τους έπιασε μεγάλη θαλασσοταραχή και το πλοίο ναυάγησε, κοντά στα νησιά Τσάγος, νότια των Μαλδίβων νήσων. Από τους επιβάτες του πλοίου οι περισσότεροι κατάφεραν να σωθούν, καθώς κοντά υπήρχε μια συστάδα νησιών. Αλίμονο όμως! Στο νησί κατοικούσε μια φυλή ανθρωποφάγων. Έτσι οι καταταλαιπωρημένοι ναυαγοί, έπεσαν στα χέρια τους και έγιναν τροφή των αγρίων. Πραγματικά φρικιαστικό να βλέπει ο Φιλόθεος τον π. Νεκτάριο, δύο άλλους αλλόδοξους ιεραποστόλους που είχαν γνωρίσει, και τους υπόλοιπους συνταξιδιώτες τους να καταβραχθίζονται ωμοί από τους ιθαγενείς. Πρόκειται για ανθρώπους που θυσιάστηκαν για το όνομα του Χριστού με τον πλέον βασανιστικό τρόπο. Τον Φιλόθεο όμως τον άφησαν για την άλλη ημέρα.

Όταν συνήλθε και είδε όλα τα γενόμενα, τον κατέλαβε τρόμος, γρήγορα όμως ύψωσε το βλέμμα και την καρδιά του προς τον Θεό. Και όντως, ο Θεός έδωσε και πάλι θαυμαστή λύση! Ενώ πλησίαζαν για να τον φάνε, ξαφνικά σταμάτησαν, έσκυψαν κάτω και άρχισαν να φωνάζουν «ταμπού! ταμπού!» Τι είχε συμβεί. Μια μεγάλη ελιά στο πρόσωπό του που είχε, την είχαν εκλάβει ως ιερό σημάδι που επεδείκνυε την θεϊκή του καταγωγή. Έπεσαν λοιπόν και τον προσκυνούσαν και του ζητούσαν να μην τους καταστρέψει. Αυτή η «τυχαία σύμπτωση» έγινε η αφορμή για όλη τη θαυμαστή συνέχεια.

Ο Φιλόθεος αντιμετωπίστηκε με φόβο ως θεϊκό πρόσωπο. Αυτός εκμεταλλεύτηκε αυτή τη συγκυρία  και φρόντιζε συνεχώς να καλλιεργεί το φόβο και το δέος στους «υπηκόους» του, τους επιβλήθηκε και τους διοικούσε. Του έχτισαν ένα σπιτόδεντρο, απ' όπου με τη βοήθεια του «πρωθυπουργού» του (του πρώην αρχηγού τους) τους διοικούσε. Μετά από κάποιο διάστημα τους επιτέθηκαν οι ιθαγενείς ανθρωποφάγοι από το διπλανό νησί. Τότε, μπροστά στη δύσκολη αυτή περίσταση χρησιμοποίησε ένα περίστροφο που είχε. Από τότε τον θεωρούσαν το θεό που είχε τον κεραυνό. Αυτό μεγάλωσε το φόβο και το δέος που του είχαν.

Γ) Το εκπολιτιστικό του έργο

Ο Φιλόθεος με το φωτισμό του θεού και με την προσευχή του άρχισε σιγά σιγά το εκπολιτιστικό του έργο στους ανθρωποφάγους. Τους έβαλε να πλύνουν καλά όλη την περιοχή από τα αίματα, να θάψουν όσους νεκρούς είχαν απομείνει και απαγόρευσε για πάντα την ανθρωποφαγία. Τους έμαθε να ψήνουν το κρέας των ζώων και να μην τρώνε ποτέ ωμό -πράγμα που τους ικανοποίησε πολύ-, τους χώρισε σε ομάδες και τους ανέθεσε αρμοδιότητες. Έτσι άλλοι κυνηγούσαν, άλλοι μάζευαν καρπούς, άλλοι μαγείρευαν, άλλοι έκαναν κατασκευαστικά και επισκευαστικά έργα κ.τ.λ. Όλοι εργάζονταν, όφειλαν να πλένονται και να φροντίζουν για την καθαριότητα. Με τον καιρό έμαθε τη γλώσσα τους και επινόησε αλφάβητο γι' αυτήν. Φρόντισε δε να διδάξει σε όλους γραφή, ανάγνωση και αριθμητική σε όλους.

Δ) Ο εκχριστιανισμός των ανθρωποφάγων

Εκτός όμως από τις καθαρά εκπολιτιστικές παρεμβάσεις του, επέβαλε και κάποιες συνήθειες ηθικής χριστιανικής ζωής, χωρίς όμως να διδάξει ποτέ για το Χριστό. Έτσι απαγόρευσε την πολυγαμία και κοινογαμία που είχαν. Έφτιαξαν οικογένειες που η κάθε μια έμενε στο δικό της καλυβάκι. Επίσης μετέφρασε στη γλώσσα τους την Καινή Διαθήκη -είχε μαζί του μία-, τους έβαλε να φτιάξουν αντίγραφα και τη μελετούσαν ο καθένας καθημερινά. Τους είχε μαγέψει τόσο το περιεχόμενό της, που όλοι μελετούσαν και απήγγελαν στίχους της Κ. Διαθήκης απ' έξω. Όταν λοιπόν ήταν έτοιμοι άρχισε να τους εξηγεί τα της πίστεώς μας, ξεκινώντας από το ότι ο ίδιος δεν είναι Θεός, αλλά απεσταλμένος του, μέχρι και το απολυτρωτικό έργο του Ιησού Χριστού. Έγιναν όλοι τους πιστοί και μάλιστα επεδείκνυαν πολύ ζήλο στη μελέτη της Αγίας Γραφής και στην κατήχηση που έκανε ο Φιλόθεος. Εν τω μεταξύ είχε ναυαγήσει κι άλλο πλοίο

Ε) Το δεύτερο ναυάγιο

Ειδικά στο έργο του εκχριστιανισμού των ανθρωποφάγων απέκτησε βοηθούς δύο νέους ναυαγούς. Είχε γίνει πάλι άλλο ναυάγιο και οι δύσμοιροι είχαν πέσει στα χέρια γειτόνων ανθρωποφάγων. Ο Φιλόθεος και η φυλή του πολέμησαν και τους έσωσαν. Ήταν δύο Ευρωπαίοι ιεραπόστολοι, ένας αγγλικανός και ένας ρωμαιοκαθολικός. Αφού συνειδητοποίησαν πώς γλίτωσαν και τι έργο είχε επιτελέσει ως τότε ο Φιλόθεος, συμφώνησαν να τον βοηθήσουν αποδεχόμενοι μετά από συζήτηση να ακολουθήσουν στις βασικές του αρχές το ορθόδοξο δόγμα, την κοινή της πρώτης χιλιετίας πίστη. Και οι δύο, με αγνό φρόνημα και καλή διάθεση βοήθησαν στη διδασκαλία του ευαγγελίου στους ιθαγενείς.

Στ) Τρίτο ναυάγιο - θαυμαστό τέλος

Με τη συμπλήρωση τριών ετών από το πρώτο ναυάγιο του Θεόφιλου, ναυάγησε πάλι ένα πλοίο από το οποίο κατάφεραν να σώσουν έναν ηλικιωμένο και έναν νεότερο. Τελικά αυτοί ήταν πατέρας και γιος, ο πατέρας επίσκοπος και ο γιος διάκονος, που πήγαιναν ως απεσταλμένοι του Οικουμενικού Πατριαρχείου για ιεραποστολή στην Ινδία. Έτσι, χάριτι Θεού, μπορούσε να ολοκληρωθεί το ιεραποστολικό έργο. Ο επίσκοπος δεν πίστευε σε αυτά που έβλεπε, ήταν όμως όλα πέρα για πέρα αληθινά. Προέβη σε λεπτομερή εξέταση όλων των ιθαγενών και, αφού διαπίστωσε ότι όλοι τους ήξεραν σε βάθος την ορθόδοξη χριστιανική διδασκαλία, τους βάπτισε και τέλεσε τους γάμους τους. Μαζί βαπτίστηκαν και οι δύο ετερόδοξοι ιεραπόστολοι, που μέσω του παραδείγματος και της ορθής θεολογικής κατάρτισης του Θεόφιλου, ασπάστηκαν με ζήλο και θέρμη την ορθόδοξη πίστη. Τελέστηκε η θεία λειτουργία κι συμμετείχαν όλοι, για δε το Θεόφιλο, που είχε τρία χρόνια να μεταλάβει, ήταν ανεπανάληπτη στιγμή. Μεγάλη όμως ήταν και η χαρά για το «ποίμνιό» του, τους ιθαγενείς για τους οποίους υπήρξε πραγματικά πνευματικός πατέρας. Μάλιστα χειροτονήθηκε ιερέας ο πρώην αρχηγός των ιθαγενών, που είχε δείξει ανάλογη πρόοδο στη γνώση και στη ζωή του. Ο επίσκοπος χειροτόνησε επίσης τον π. Φιλόθεο. Έτσι ιδρύθηκε ουσιαστικά εκεί η πρώτη ορθόδοξη εκκλησία στα νησιά Τσάγος, από τον ιεραπόστολο Φιλόθεο Αθηναΐδη.

Σε λίγες ημέρες πέρασε από εκεί κοντά ένα πλοίο. Οι πέντε πλέον λευκοί αναχώρησαν με προορισμό την Αυστραλία, ενώ οι ιθαγενείς έμειναν πίσω, συνεχίζοντας τη χριστιανική ζωή τους, με τον δικό τους ποιμένα και με στόχο να εκχριστιανίσουν και τους κατοίκους των γειτονικών νησιών. Ο Θεόφιλος φρόντισε να κρατήσει επαφή και αργότερα τους επισκέφτηκε ξανά, φροντίζοντας όσον μπορούσε για την πνευματική τους πρόοδο.

Μικρό σχόλιο. Από όλη την καταπληκτική ιστορία του Φιλόθεου Αθηναΐδη μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση το ιεραποστολικό του φρόνημα να κουραστεί και να διδάξει το Χριστό με αγάπη και ζήλο προς όλους τους ανθρώπους. Εγκαταλείφθηκε στην πρόνοια του Θεού και ο Θεός τον έστειλε μεταξύ των ανθρωποφάγων. Ως εκ θαύματος σώθηκε και όλους τους έκανε Ορθοδόξους Χριστιανούς. Αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση ιεραποστόλου πλήρους εγκαταλείψεως στην πρόνοια του Θεού, από το οποίο όλοι έχουμε ανάγκη.